Indonesische Bami Goreng

by Jan Scherders
Indonesische bami goreng

Hoe maak je een Indonesische Bami Goreng? Naast tips uiteraard ook recepten, oa het Bami Goreng Djawa recept van Lonny Gerungan.

De Chinezen brachten bami goreng naar Indonesië

Het woord bami, ook wel bakmi genaamd, is van oorsprong dan ook Chinees en wijst op de basis van het gerecht, tarwenoedels (mi) met vlees (bak). Gebakken mie werd door Chinezen in de rest van Azië (waaronder Indonesië) geïntroduceerd en is daar nog steeds populair onder de Chinese bevolking. Maar inmiddels ook onder de autochtone bevolking van die landen.

Intussen heeft zowat elk Zuidoost-Aziatisch land zijn eigen versie van dit smakelijke gerecht bedacht en eet iedereen er graag van. Zo ook in Indonesië. In Indonesië zijn eigenlijk twee soorten Bami Goreng ontstaan, een Indonesische Bami Goreng en een Bami Goreng Chinese stijl (zeg maar bami goreng chinees). In dit artikel praat ik over de Indonesische bami goreng en de Nederlands-Indische bami goreng. In een ander verhaaltje meer over de oorspronkelijke Chinese bami.

Wat is dan Indonesische Bami Goreng?

Bami is via Indonesië en de Indische mensen, die na 1945 naar Nederland kwamen, naar Nederland gekomen. Het Indonesische woord goreng betekent letterlijk ‘gebakken’ en de gerechtsnaam in zijn geheel, bami goreng oftewel gebakken bami, is inmiddels niet meer uit de Nederlandse taal weg te denken.

Bij de typische Nederlands-Indische bami goreng recepten wordt de mie in de wok met diverse groenten, trassi, sambal en ketjap manis gebakken. De authentieke Indonesische bami goreng wordt meestal zonder trassi en sambal bereid. En dat is omdat de Indonesische bami nog heel duidelijk aan de Chinese keuken ontleend is. De Nederlands-Indische bami daarentegen wordt wel vaak met sambal en trassi bereid.

Dit simpele, smakelijke gerecht van gebakken mie wordt gewoonlijk uitgebreid met varkensvlees, kip of ook wel garnalen en daarnaast kool, prei, wortel, taugé en selderie. Traditioneel horen er ook reepjes omelet of een gebakken spiegelei bij. Andere garnering is kroepoek, augurken, komkommer, plakjes tomaat.

Hoe maak je Indonesische  Bami Goreng (zonder pakjes) ?

Net als bij nasi goreng is het ook bij bami goreng essentieel om de noedels al gekookt en afgekoeld klaar te hebben staan. En al je groenten en vlees al gesneden te hebben. En je sauzen op de aanrecht klaar voor gebruik. In het oude boekje van Ciska Cress vond ik trouwens een goede tip om de bami niet te laten plakken en dat is een paar eetlepels olie toevoegen aan het water waarmee je de bami kookt.

Een basis van onder andere ui/sjalotjes, knoflook en eventueel trassi en sambal wordt aangebakken tot de keuken lekker ruikt. Hierin worden de gekozen groenten en vlees en/of garnalen gebakken. Als laatste gaan de noedels met ketjap manis de wok in.

Ik ben niet zo’n fan van de kant-en-klare bami pakketten. Beter om zelf wat groenten klein te snijden. Dat is goedkoper, zo kun je ook goed restjes groenten wegwerken, en het past niet bij de bami goreng bereiding om zo’n berg groenten in de wok te gooien. Bovendien zitten er in zo’n pakket vaak dingen in die ik niet in mijn bami wil hebben.

Zelf heb ik al tientallen jaren zo’n zware gietijzeren wadjan en ik vind dat het fijnste werken. Werkt gewoon handiger dan een lichte plaatstalen wok vind ik.

Welke noedels gebruik je voor Indonesische Bami Goreng

Volgens mij zijn dunne tarwenoedels het beste voor een Indische bami goreng. Nou is eiermie in principe ook een tarwe noedel, maar de uitgesproken eiermie die bij Chinese noedel gerechten zo lekker is vind ik minder passend bij Indische bami.

Ik ben zelf een fan van de BAHMI GORENG van LUCULLUS – dat is een pure tarwebloem mie – en daarnaast de EGG NOODLES (thin) van LION BRAND. Dat zijn beiden tamelijk dunne noedels en die vind ik het lekkerste bij een Indische bami goreng. Beide soorten mie zijn bij de toko te koop. En meer in de sfeer van eiermie vind ik de Chinese Mie van Soubry ook prima.

Indonesische bami goreng uit Java

Ik vond zowel in De authentieke Indische Keuken van Lonny Gerungan als ook in het Groot-Indonesisch kookboek van Bep Vuyk recepten voor een Javaanse bami goreng. De recepten in deze boeken verschillen heel weinig. Wel gebruikt Bep Vuyk kippenvlees en geen varkensvlees. Verder is haar recept voor de Javaanse bami bijna hetzelfde als dat van Lonny Gerungan.

De Javaanse bami goreng is een Chinees-Indonesische bami. Als je op internet googelt op Bami Goreng Djawa zul je meestal recepten vinden waarbij naast ketjap manis ook trassi en sambal wordt gebruikt. Volgens mij hoort dat niet. Want bami goreng is weliswaar een Chinees-Indonesisch gerecht, maar is toch nog heel duidelijk aan de Chinese keuken ontleend. En de Chinezen deden geen sambal in hun Chow Mein 😉 En daarom zul je in de recepten van Lonny Gerungan en Bep Vuyk ook geen sambal of trassi aantreffen.

Kenmerkend voor een Javaanse bami goreng is de toevoeging van 1-2 eetlepels gedroogde garnalen (ebi). Dat kun je alleen bij een toko kopen en is inmiddels tamelijk duur. Een goede vervanging is een handje verse garnalen. Maar je zou dus ook een zakje ebi kunnen kopen en daar wat van toevoegen.

Ik heb deze bami al meerdere malen volgens het recept gemaakt en ik vind deze bami top!! Ik zet wel wat sambal manis op tafel want dat vind ik er heerlijk bij 😉

Indonesische bami goreng uit Java

Gang: Hoofdgerecht
Porties: 4

Ingrediënten

  • 400 gr mie beste dunne tarwe mie
  • 7 (rode) sjalotjes fijngehakt
  • 3 teentjes knoflook fijngehakt
  • 1 dikke prei witte en lichtgroen deel in kleine ringetjes
  • 100 gram witte kool fijngesneden
  • 100 gram taugé
  • 250 gram hamlappen in stukjes of kippenvlees
  • 75 gram gepelde en gekookte garnalen
  • 100 gram peultjes schuin in stukjes
  • enkele eetlepels gehakte selderij
  • zout en peper
  • 2-3 eetlepels ketjap

Voor de garnering

  • reepjes omelet
  • reepjes ham
  • plakjes augurk
  • kroepoek

Instructies

Voorbereidingen

  • Kook de mie volgens gebruiksaanwijzing (eerder korter dan langer is mijn ervaring). Giet de mie in een vergiet en koel het snel af met stromend koud water uit de kraan. Belangrijk is dat de mie niet door blijft garen. Zet opzij. Laat de mei goed uitlekken.
  • Snijd de groenten, hamlappen, sjalotjes en knoflook en zet alles in bakjes klaar om te gaan roerbakken.

Mie bakken

  • Zet de wadjan op het vuur en stook die heet, doe er dan olie in en als de olie heet is, voeg dan het vlees toe en bak dat bruin. Voeg de sjalotjes en knoflook toe en bak die even mee. Doe de prei en de kool erbij en 10 minuten op laag vuur garen.
  • Doe de ketjap door de mie en schep dan de mie en de garnalen door de groenten en bestrooi met zout en peper. Bak de mie op laag tot middelhoog vuur totdat die goed warm is en meng dan de gehakte selderij en de tauge erdoor.
  • Schep de bami uit de wadjan en garneer naar wens.

Notities

  • Bep Vuyk voegt ook 100 gram peultjes toe, verder is haar recept vrijwel gelijk aan dit recept.
  • In het recept van Lonny Gerungan worden hamlappen (nasi vlees) gebruikt. Eerlijk gezegd denk ik niet dat men op Java varkensvlees eet, dus kippenvlees (zoals Bep Vuyk zegt) lijkt me een betere keuze. Op een Indonesische site zag ik dat er men naast kippenvlees ook wat gehaktballetjes bij deden. Dat lijkt me wel lekker!! 
  • Je kunt uiteraard sambal toevoegen maar dat is niet gebruikelijk bij een bami goreng. 

Mie Tek Tek, ook een Javaanse bami goreng

Mie/Mee Goreng Tek Tek is eigenlijk street food. Kennelijk trekken in de grotere steden van Java verkopers met hun karretjes door de straten en slaan met een spatel in de wok waarmee iedereen door het “tek tek” geluid weet dat ze Mie Goreng kunnen komen halen. Waarschijnlijk zal wel iedere verkoper iets speciaals hebben waardoor ze hun trouwe klanten krijgen en houden. Hier het recept van Jeff Keasberry. De Keasberry familie is beroemd geworden door hun restaurant en Indonesische kookboeken.

Mie Tek Tek

Auteur: Jeff Keasberry

Ingrediënten

  • 2 eieren
  • 2 el olie
  • 2 kleine uien in dunne plakjes
  • 5 knoflooktenen fijngehakt
  • 250 gram kipfilet in blokjes
  • 50 gram ham in reepjes optioneel
  • 400 gram eiernoedels
  • 3 verse rode lombok pepers in ringetjes
  • 2 bosuitjes in stukken van 5 cm
  • 1 el gehakte bladselderie
  • 2 el ketjap manis
  • zout naar smaak
  • 125 gram witte kool gesnipperd

Instructies

  • Kook de noedels beetgaar, giet ze af en spoel ze af onder koud water zodat ze niet verder koken.
  • Klop de eieren in een kommetje met wat zout. Bak een dunne omelet en laat die even afkoelen. Rol dan op en snijd de omelet in reepjes. Zet opzij
  • Bak de ui en knoflook totdat de ui doorschijnend is. Voeg dan de kip en ham toe en roerbak even. Voeg dan de noedels en groenten toe (behalve de kool) en schep alles goed door mekaar. Voeg dan de ketjap manis en zout naar smaak toe. Roerbak een paar minuten. Voeg dan de kool toe en roerbak nog een minuut.
  • Serveer de bami en garneer met de reepjes omelet en wat gebakken uitjes.

Notities

VARIATIES
  1. Gebruik rundvlees of garnalen in plaats van kip
  2. Voeg wat sambal oelek naar smaak toe (na de uien)
  3. Garneer met wat plakjes komkommer, tomaat en kroepoek
 

Nederlands-Indische bami goreng

Ik kreeg dit recept voor een Indische bami goreng ooit van Gewoonlekkerkoken. Deze bami wordt wel met trassi en sambal bereid. Ik vind het een zeer smakelijke bami gewoon, een absolute aanrader. Op bovenstaande foto zie je deze Nederlands-Indische bami goreng met Atjar Komkommer, de snelle katjangsaus van Lonny Gerungan, zelfgebakken kroepoek, gebakken uitjes en sambal manis. En uiteraard een gebakken eitje.

Nederlands-Indische bami goreng

Porties: 4

Ingrediënten

  • 250 gram dunne eiermie
  • 1 bouillonblokje
  • 2 uien
  • 1 klein preitje
  • 1 winterwortel of wortel julienne gesneden
  • 1 rode peper en/of theelepeltje sambal
  • 1/2 tl trassi bakar garnalenpasta
  • 150 gram spekblokjes
  • 2 tenen knoflook
  • 1 centimeter gember eventueel gedroogd
  • 100 gram ham reepjes
  • 3 eetlepels ketjap manis
  • 4 eieren
  • 1 – 2 tl bami kruiden of anders wat laos, kurkuma en koriander

Instructies

  • Kook de (eier)mie volgens gebruiksaanwijzing, gebruik geen zout maar het bouillonblokje. Laat uitlekken als het klaar is.
  • Snijd de ui fijn en was en snijd de prei in ringen. Snijd de wortel heel fijn. Snijd de peper in de lengte door, verwijder de zaadjes en snijd in kleine stukjes.
  • Verwarm een wok of grote pan en bak de spekjes krokant, voeg geen olie of boter toe. Voeg de ui en rode peper toe aan de spekjes en pers of rasp de knoflook en gember erbij uit. Doe nu ook de trassi in de pan en schep goed om. Laat de knoflook niet verbranden.
  • Voeg nu de prei, wortel en de ham reepjes toe. Schenk de ketjap in de wok en strooi de kruiden naar smaak over het groenten-vlees mengsel. Meng alles lekker door elkaar. Zet even het vuur laag, laat vijf minuutjes zachtjes pruttelen.
  • Verwarm wat olie in een koekenpan en breek hier voorzichtig de eieren boven, laat de dooier heel. Bak ze tot de dooier gestold is.
  • Zet het vuur van de wok weer wat hoger en voeg de mie in delen toe. Schep de mie goed door de groenten en het vlees. Laat zeker 5 minuten meebakken zodat alle smaken goed kunnen intrekken.
  • Lekker met atjar ketimoen, Indische pindasaus, kroepoek en gebakken uitjes. En met het gebakken eitje natuurlijk.

Notities

Je kunt er denk ik over twisten of dit een recept voor drie of vier personen is. Met bijgerechten enzo denk ik voor de meeste mensen toch wel voor vier personen.

Dit vind je misschien ook leuk

Leave a Comment